‘Het profielwerkstuk zou dé voorbereiding op het hbo moeten zijn als het gaat om vaardigheden.’

Hbo-vaardigheden

In de strategievisie van de Vereniging Hogescholen, #Hbo2025, Wendbaar & Weerbaar, staat dat het hbo als voornaamste kerntaak heeft om studenten op te leiden tot kritische, ondernemende en onderzoekende professionals. Daardoor zal het hbo in de toekomst nog meer aandacht besteden aan de vaardigheden die hiervoor nodig zijn. Ook binnen het voortgezet onderwijs is er vanuit de VO-Raad meer aandacht voor de brede vorming van leerlingen, zoals staat beschreven in de VO-agenda 2014-2020, Klaar voor de toekomst.

Op dit moment is het echter zo dat de vaardigheden van havisten vaak niet voldoende aansluiten bij het type onderwijs dat hbo’s bieden. Havisten hebben onder andere moeite met het aanpakken van contextrijke opdrachten, planningsvaardigheden en het doen van onderzoek. Uit onderzoek blijkt dat vooral uitvallers aangeven minder tevreden te zijn als het gaat om aansluiting op het gebied van vaardigheden. Dat is eigenlijk logisch, want in het vo-programma is tot nu toe weinig aandacht voor de voorbereiding van leerlingen op het hbo als het gaat om de zogenaamde hbo-vaardigheden. Reden om in het kader van dit project aandacht te besteden aan dit onderwerp.

Om de aandacht voor het werken aan vaardigheden in het VO te vergroten is het profielwerkstuk als startpunt genomen. Het profielwerkstuk biedt als grote opdracht die elke leerling moet maken veel kansen om aan de ontwikkeling van een flink aantal hbo-vaardigheden te werken.

De vaardigheden waar het om gaat zijn:  

  • Analyseren

  • Mondeling communiceren

  • Schriftelijk communiceren

  • Samenwerken

  • Plannen en organiseren

  • Reflecteren

  • Onderzoeken

 

Uit de samenwerking tussen de deelnemende scholen bleek echter dat de wijze waarop het profielwerkstuk wordt ingericht (zowel qua inhoud als proces) zeer verschillend is per vo-school, waardoor ook de mate waarin studenten werken aan de ontwikkeling van bovengenoemde vaardigheden (en de mate waarin zij hierop worden beoordeeld) zeer uiteenloopt. Om tot een meer eenduidige aanpak van het pws op verschillende vo-scholen te komen isin studiejaar 2014-2015 gericht op de ontwikkeling van een ‘leidraad profielwerkstuk’ ontwikkeld. Deze leidraad bevat praktische tips en aanbevelingen voor vo-scholen voor een ´hbo-waardige inrichting van het pws. Dit studiejaar staat de implementatie van de leidraad centraal. Door middel van een nulmeting hebben we overzicht gekregen waar scholen nu staan. Vervolgens kunnen we gericht kijken waar de meeste ‘verbetering’te behalen valt.

Na deze start zal de werkgroep ook kijken welke vaardigheden nog meer van belang zijn in de 21e eeuw. Te denken valt bijvoorbeeld aan burgerschap, digitale geletterdheid, leervaardigheden, probleemoplossen en kritisch denken; vaardigheden die ook worden genoemd in diverse publicaties rondom 21st century skills. Ook zal de werkgroep een hbo-startniveau voor de relevante vaardigheden omschrijven en op zoek gaan naar good practices als het gaat om de ontwikkeling van een doorlopende leerlijn vo-hbo voor vaardigheden.

 

 

 

 

Werkgroep en werkconferenties

De werkgroep Hbo-vaardigheden bestaat uit een vertegenwoordiging van teamleiders havo en/of pws-coordinatoren vanuit het voortgezet onderwijs. Vanuit het hbo maken onderwijsadviseurs en docenten deel uit van de werkgroep.

 

Projectleider van de samenwerking rondom hbo-vaardigheden is Anne Marie Christian, a.m.a.christian@hr.nl

Materialen en instrumenten